Dakos
Kreteńska przekąska z jęczmiennego suchara, dojrzałego pomidora, oliwy i miękkiego sera. Oryginalnie używa się m.in. xinomyzithry; poniższa wersja z fetą i gęstym jogurtem jest wyraźnie oznaczoną adaptacją do produktów łatwiej dostępnych w Polsce.

Sposób przygotowania
- 1
Pomidory umyj. Przekrój 2 sztuki i zetrzyj miąższ na tarce o grubych oczkach, zatrzymując skórkę w dłoni; pozostałe pokrój w kostkę 1 cm. Wymieszaj oba rodzaje pomidora z 15 ml oliwy, oregano, pieprzem i opcjonalnie octem.
- 2
Jeśli używasz fety i jogurtu, rozgnieć je widelcem na wilgotne, nierówne okruchy. To praktyczna adaptacja, nie zamiennik o identycznym smaku jak kreteńska xinomyzithra.
- 3
Każdy suchar skrop krótko 1–2 łyżkami zimnej wody, zależnie od jego twardości. Odczekaj 1 minutę. Punkt kontrolny: wierzch daje się lekko nacisnąć, lecz spód pozostaje zwarty i nie rozpada się.
- 4
Ułóż suchary na talerzach i rozdziel na nie pomidory razem z sokiem. Odstaw na 5 minut, aby sok wsiąkł w wierzch pieczywa.
- 5
Rozłóż ser, oliwki i opcjonalnie kapary. Polej pozostałymi 30 ml oliwy i dodaj szczyptę oregano. Spróbuj przed soleniem — feta, oliwki i kapary są już słone.
- 6
Podawaj od razu. Punkt kontrolny: środek suchara jest przyjemnie zmiękczony sokiem, ale brzegi zachowują lekki opór i danie można jeść widelcem bez powstania papki.
Co robi różnicę
- Najważniejsze są dojrzałe, aromatyczne pomidory; poza sezonem lepiej odłożyć przygotowanie niż dosładzać wodniste owoce.
- Ilość wody dobierz do suchara. Cienkie, dostępne w Polsce sucharki mogą nie wymagać jej wcale — wystarczy sok pomidorowy.
- Nie przygotowuj dakos z dużym wyprzedzeniem, bo pieczywo utraci charakterystyczne zróżnicowanie tekstur.
gluten (jęczmień; możliwa także pszenica w gotowych sucharach), mleko
Najlepiej zjeść bezpośrednio po złożeniu. Mieszankę pomidorową i ser można przechować osobno, szczelnie przykryte w lodówce, najwyżej 1 dzień; zmontowanego dakos nie zaleca się przechowywać. Składników z nabiałem nie pozostawiaj w temperaturze pokojowej dłużej niż 2 godziny.